Trends in de boekenmarkt vragen om print on demand

Meer omzet. Betere marges. En toch: minder boeken. De ontwikkelingen in de Europese boekenmarkt vormen een uitgelezen kans voor grafimediabedrijven die inzetten op digitale printtechnologie. Want kleinere oplages, minder voorraden en korte levertijden vragen om print on demand. En ook populaire social mediakanalen zoals BookTok helpen een handje.

Papieren boeken zijn nog altijd goed voor zo’n 80 procent van de omzet van Europese uitgevers. Dat blijkt uit cijfers die de Federation of European Publishers (FEP) liet zien tijdens een conferentie in Brussel over de toekomst van het boek. En hoewel het aantal verkochte boeken daalt, neemt de omzet wel degelijk toe omdat de verkoopprijs per boek stijgt. Deze marktontwikkeling heeft uiteraard ook gevolgen voor de drukkerijen die deze boeken produceren. 

Vaker kleinere oplages 

Volgens onderzoek dat de marktanalisten van Smithers eveneens in Brussel presenteerden, is onder boekproducenten dezelfde trend zichtbaar. De markt groeide in de afgelopen vijf jaar telkens met zo’n 1,5 procent naar een omzet van 7,8 miljard euro in 2025. En voor de komende vijf jaar voorziet Smithers een groei van gemiddeld nog eens 1,7 procent, zodat de omzet in 2030 op ongeveer 8,5 miljard euro uitkomt. En net als bij de uitgevers is die toename ook hier vooral te danken aan hogere verkoopprijzen. Want tegelijkertijd neemt het printvolume in de komende vijf jaar af van omgerekend 400 miljard A4-pagina’s naar iets minder 357 miljard A4-tjes in 2030.

Die daling van het printvolume komt niet alleen doordat er minder boeken worden verkocht; uitgevers zijn namelijk ook steeds beter in staat om de marktvraag in te schatten en stemmen daar dus hun oplages op af. Ze houden daardoor een kleiner aantal boeken op voorraad, zodat ze veel minder risico lopen op onverkochte exemplaren. Blijkt de vraag toch groter dan verwacht, dan laten ze een of meer aanvullende oplages produceren.

Bestsellers dankzij BookTok

Dat de vraag naar een boek zich niet altijd laat voorspellen, is mede te danken aan social media kanalen zoals TikTok. Op dat platform is onder de naam BookTok een sub-community ontstaan voor jonge boekenliefhebbers. Inmiddels staan er meer dan 75 miljoen BookTok-video’s online, en het effect ervan kan groot zijn. In 2024 bijvoorbeeld ontstond een onverwachte piek in de verkoop van het oorspronkelijk in 1984 verschenen boek White Nights van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski. 

Doordat de heruitgave van dit boek op BookTok volop aandacht kreeg, werd het onverwacht een bestseller. In een jaar tijd werden er zo’n 50.000 verkocht. Boekwinkels houden social media kanalen daarom tegenwoordig goed in de gaten en richten zelfs speciale BookTok-tafels in voor de populairste titels.

Digitale printproductie wint terrein

Om goed in te kunnen spelen op deze trends in de boekenmarkt, wordt er steeds vaker voor digitale printproducties gekozen. Dat laten de cijfers van Smithers ook al zien. De afgelopen vijf jaar nam het boekenvolume dat in offset werd gedrukt af met gemiddeld 3,9 procent per jaar. En naar verwachting neemt die daling de komende vijf jaar verder toe met 7,3 procent per jaar. Ondertussen laat het aantal boeken dat digitaal wordt geproduceerd een aanzienlijke groei zien: sinds 2019 met 13,9 procent per jaar. Die trend zet zich de komende jaren ook voort: tot 2030 neemt dat volume met nog eens 7,3 procent per jaar toe.

Op de totale omvang van de (omgerekend) 400 miljard A4-pagina’s die in 2025 in de boekenmarkt werden gedrukt, besloeg het digitaal geprinte volume nog maar zo’n 18 procent, aldus Smithers. Tegelijkertijd laat de waarde van die volumes een ander beeld zien. Want van de totale omzet van 7,8 miljard euro komt nu al meer dan de helft (4,3 miljard euro) voor rekening van digitale printproducties, terwijl analoog gedrukte boeken goed zijn voor 3,5 miljard euro. Smithers stelt dan ook vast: “Kleinere oplages bezorgen drukkerijen meer marge en een hogere waarde. On demand digitaal printen zal dankzij AI nog efficiënter worden, en dat is goed voor de marge van drukkerijen.”

Print on demand heeft de toekomst

Het printen van boeken in kleine oplages, op afroep en op verschillende locaties heeft de toekomst. Vooruitstrevende bedrijven zoals Printforce in Culemborg  en het Europees opererende CPI Print brengen deze strategie al in de praktijk. Voor innovatieve grafimedia-ondernemers liggen er dus volop kansen om in te spelen op de kansen in de boekenmarkt. 

Wil je meer weten over wat print on demand voor jouw bedrijf kan betekenen? Neem dan contact met mij op of kijk hier voor meer inspiratie.